Mozilla’nın web tarayıcı uygulaması Firefox’un defalarca ertelenen 3.5 sürümü  nihayet bugün kullanıma sunuldu. Firefox’un 3.1 sürümü olarak yola çıkan ancak hedefe ilerlerken sürüm numarası 3.5 olarak değiştirilen son sürüm bir çok yeniliği de beraberinde gitiriyor. Tarayıcı savaşlarının yaşandığı şu günlerde her bir yeni özellik tarayıcılar için bir adım öne çıkmak anlamına geliyor. Tarayıcı pazarında %20den fazla payla 2. sırada yer alan Firefox’un pazar payını artırabilmesi (en azından rakipleri karşısında koruyabilmesi)  için yenilikler ve geliştirmeler çok daha önemli.

İşte geliştirmelerden ve yeniliklerden bazıları:

5. 3.5 ile Firefox Hiç Olmadığı Kadar Hızlı

Firefox’un 2. ve 3. sürümleriyle kıyaslandığında 3.5 tarayıcı hızında büyük bir hızlanmayla beraber geliyor. Windows XP yüklü bir bilgisayarda yapılan SunSpider testlerinde sonuçlar şu şekilde:

Firefox 3.5 SunSpider hız testinde

Testte başarılı sonuçlar elde etmesinde yeni TraceMonkey JavaScript motorunun katkıları büyük. Yeni TraceMonkey JavaScript motoruyla ePosta, sosyal ağlar, web albümleri gibi yoğun olarak JavaScript kullanılan web uygulamalında Firefox 3.5′de daha hızlı bir web deneyimi yaşamak mümkün hale gelmiş. Bir önceki 3.0 sürümüne göre nerdeyse 2 kat hızlanmış gözüküyor. Benim  tecrübem de bu yönde, gerçekten bir hızlanma söz konusu; hız rakamlarda kalmıyor, hissediliyor.

4. Gizlilik Özelliği

Firefox’un bu yeni sürümüyle gelen yeniliklerden birisi de gizli tarama özelliği, bu özellik sayesinde webde izinizi bırakmadan gezebilirsiniz. Internet Explorer 8′de InPrivate, Google Chrome’da incognito olarak karşımıza çıkan  gezintinizin iz bırakmaması nedeniyle “porno modu” olarak da anılan bu mod özellikle arkadaşınızın bilgisayarını – tarayıcısını kullandığınız zamanlarda faydalı bir hal alabiliyor. Bunun dışında gizli kalmasını istediğiniz işler yaptığınızda kullanmanız gereken özellik bu Özellik etkinleştirildiğinde mevcut sekmeleriniz kaydedilip boş bir tarayıcı ekranı sunuluyor. Gizli taramayı sonlandırdığınızda gizli taramaya başlarken kapatılan sekmeleriniz geri açılıyor. Güzel bir özellik ama keşke sekmeleri kapatmadan bu işi halledebilselermiş.

Firefox 3.5 gizli taramayı başlat

3. Bu Siteyi Unut

Webde gezdiğiniz bir siteye dair verileri tarayıcınızdan kaldırmak istiyorsanız bu özellik işinizi görecektir. Menüden Geçmişe erişip istediğiniz siteye sağ tıklayıp bu siteyi unut dediğinizde Firefox bu siteyle ilgili tüm hafızasını silecektir. Ancak burada dikkat edilmelidir, alt alan adları silinmemektedir. Bu özellik için Yakın Geçmişi Temizle özelliğinin site bazlı çalışan hali diyebilirim. Yani tarayıcı kayıtlarındaki  geçmiş, indirmeler, formlar, çerezler gibi veriler site alan adına göre silinebilmekte. Böylece yakın geçmişi temizle özelliğinden farklı olarak  aynı anda girdiğiniz başka bir sitenin verileri korunmakta.

Firefox 3.5 bu siteyi unut

2. Renk Profili Desteği

Yeni Firefox Renk Profili desteği ile birlikte geliyor. Grafik motoruna eklenen bu özellikle birlikte görüntülediğiniz görseller hem daha keskin hem de hiç olmadığı kadar göz alıcı olacak. Aşağıda görülen örnek resim de bu iyileştirmenin neler getirdiğinin canlı kanıtı

Firefox 2 vs. Firefox 3

1. HTML 5:  Video/Audio ve İndirilebilir Font desteği

Firefox 3.5′in geleceğe yönelik desteklerlerden birisini de  HTML 5 Video ve Ses desteği oluşturuyor. Açık video ve ses  formatlarına (Ogg Vorbis, Theora gibi) destek vermeye başlayan Firefox ile birlikte web siteleri biraz daha renklenecek gibi gözüküyor. Bu güne kadar video izlemek için bir eklentiye (Flash vs.) ihtiyaç duyulurken; artık sadece tarayıcının bulunması video izlemek için yeterli olacak.

Bu özelliği denemek için burayı ziyaret edebilirsiniz ya da bu videoyu izleyebilirsiniz:

İndirilebilir font desteği ise web sitenizde kullanabileceğiniz fontları kullanıcının bilgisayarındaki fontlarla sınırlı olmaktan çıkaran bir resim dosyası gibi tarayıcı tarafından font dosyasının sunucudan indirilip siteniz görüntülenirken indirilen fontun kullanılmasını sağlayan yeni bir teknoloji. Bu özellik sayesinde değişik tasarımlar, görsel şölenler bizi bekliyor.

Bu özelliği denemek için bir şey yapmanıza gerek yok, webdeki.org indirilebilir font ile çalışyor

webdeki.org: İndirilebilir Font Desteği

Firefox 3.5 ile gelen yeni özelliklerin ve iyileştirmelerin hepsini burada saymaya imkan yok, sadece benim dikkatimi çekenlere yer verebildim; ancak merak  edenler buradan diğer yeni özellikleri ve iyileştirmeleri inceleyebilir veya şu videoyu izleyebilir:

Türkçe versiyonu dil dosyası açısından beta olarak belirtilmiş, bunun anlamı şu hata ve eksikliklerle karşılaşabilirsiniz

Türkçe Firefox 3.5 i indirmek için:

• Windows
• Linux
• Mac OS X
• diğer diller – sürümler
• Portable – Taşınabilir sürüm

Bu yazıyı yazdığım sırada 3.3milyon indirme yapılmıştı; güncel rakamlara downloadstats‘dan ulaşabilirsiniz.